III. 7. Privatisering

Door een kranteninterview van Tom COCHEZ met ondergetekende in de Morgen van 28.02.2005[68] kwam plots de (on-)betaalbaarheid van onze zorg in het middelpunt van de belangstelling te staan.
Sommige mutualiteiten en politici riepen moord en brand.
Algemeen secretaris van het nationaal verbond van socialistische mutualiteiten, Guy PEETERS, deed hierover een merkwaardige uitspraak ter mijner attentie : “Meebeslissen binnen de verplichte ziekteverzekering en kiezen voor privatisering gaan niet samen”[69].
Wat de heer PEETERS allemaal privé aanbiedt aan zijn leden is hij dan eventjes vergeten. De publiciteit voor “Kliniplan. Hospitalisatieverzekering met de beste prijs-kwaliteitsverhouding” concurreert open en bloot met privé verzekeraars[70]. De auteur van het wervend artikel stelt inderdaad vast dat “ongeveer 1 miljoen Belgen een individuele hospitalisatieverzekering heeft afgesloten en (dat) ruim 3 miljoen landgenoten geniet van een dergelijke polis via de werkgever (de zogenaamde collectieve verzekering)”.

Uit een antwoord via minister DEMOTTE op een schriftelijke vraag van Dr. Yolande AVONTROODT blijkt dat dit aantal nog hoger ligt : 8,712 miljoen privé-verzekeringen bij de mutualiteiten en 4,3 miljoen bij privé verzekeraars of samen 13,012 miljoen polissen voor 10.355.844 Belgen[71] (cfr. tabel 5)

Totaal aantal privé verzekeringen gezondheidszorgen 2003 voor 10.355.844 inwoners

Bij de privé verzekeraars gaat het aantal aanvullende verzekeringen gezondheidszorg ook in stijgende lijn (cfr. tabel 6).

Aanvullende verzekering gezondheidszorgen Privé verzekeraars : evolutie 1998-2003

Zelfs de door PEETERS’ mutualiteit terugbetaalde homeopathische middeltjes blijken niet te helpen bij selectief geheugenverlies.

In het liberale kamp heerste er officieel een oorverdovende stilte. Zelfs de gedeeltelijke privatisering waar ik het over had bleek al te glad ijs om er iets over te zeggen.
Het trauma van het VLD congres van maart 1994 werkt blijkbaar nog steeds na als het over de sociale zekerheid gaat.[72]

De commentatoren konden zich nog eens uitleven met allerlei schimpscheuten. Het klassieke verhaal van de boodschapper waarop wordt geschoten. Sommige boodschappers rijden voor andermans kar. Zoals Elke ROEX, dochter van ASGB-er Milan, met 375 stemmen[73] gekozen tot lid van het Vlaams Parlement voor de SP-A die allerlei zeer onheuse en zeer persoonlijke opmerkingen meende publiek te moeten debiteren omdat ik een fundamenteel probleem had aangekaart[74].

Slechts in een minderheid van de media werd toegegeven dat er effectief een probleem is en dat de gedeeltelijke privatisering wel degelijk al bestaat[75].
,[76] Struisvogelpolitiek helpt dus niet. De zorgverstrekkers met alle zonden van Israël overladen zoals de Christelijke Mutualiteiten zonet nog deden[77] evenmin. De mutualiteiten zorgen trouwens vooral voor zichzelf door de kosten van de vrije aanvullende verzekering in toom te houden.

Allicht zal ook dit debat weer overwaaien. De tabel bij het omslagartikel van Trends van 10 maart 2005[78] werd her en der getoond, maar oplossingen behalve politieke zorgrantsoenering en een weigering om te discuteren over gedeeltelijke privatisering zijn vooralsnog niet voorhanden (cfr. tabel 7).

Net zoals de mutualiteiten houden de privé verzekeraars de verhouding van de nationale gezondheidsuitgaven t.o.v. het bruto binnenlands product nauwgezet in de gaten (cfr. tabel 8)

Nationale gezondheidsuitgaven en het BBP (bedragen in miljoenen €)

De uiteenwijkende curven tussen beiden verontrusten elkeen (cfr. figuur 1) net zoals het groeiende aandeel dat ten laste valt van de patiënt (cfr. tabel 9)

Jaarlijkse groei van de nationale gezondheidsuitgaven en van het BBP

Reële gezondheidsuitgaven 2003

Maar de socialisten laten de appel verder rotten en de liberalen doen alsof hun neus bloedt. Behalve Jean-Marie DEDECKER (VLD) – ex-judoka die tegen een spatje bloed kan – die een tweede pijler voor de gezondheidszorg wel ziet zitten[79]. Maar Hasselt 1994 weegt blijkbaar zwaarder dan Oostende 2005 !

We stellen vast dat de levensverwachting en de vergrijzing blijven toenemen. In alle geïndustrialiseerde landen baren pensioen en gezondheidszorg de Overheid economisch-politieke kopzorgen, vooral met de komst eerstdaags van een grote cohorte babyboomers. De aloude basistypes in de gezondheidszorgsystemen wankelen en neigen naar elkaar.

Het pure Angelsaksische Beveridge-systeem, betaald met belastingsgeld en met de huisarts als poortwachter vooraleer de patiënt zich mag wenden tot de specialist en/of het ziekenhuis wordt overal verlaten, maar in Vlaanderen blijkt dit model nog aan te slaan.

Het pure Bismarck-systeem, betaald door sociale en eigen bijdragen, met vrije artsenkeuze en rechtstreekse toegang tot de specialist, heeft het overal hard te verduren. De situatie tussen de verschillende landen is onvergelijkbaar geworden, wat ook aanleiding geeft tot twijfel en interpretatieproblemen bij het vergelijken van internationaal studiemateriaal zoals dat van de OESO.

Toen de Pruisische kanselier BISMARCK in 1889 het eerste staatspensioen instelde op de leeftijd van 65 jaar, bedroeg de gemiddelde levensverwachting bij geboorte slechts 45 jaar. Nogal wiedes dat de kosten voor gezondheidszorg en pensioenen zeer laag bleven : er waren nauwelijks pensioensgerechtigden.
Vandaag ligt de levensverwachting in België bij de geboorte op 75,85 jaar voor mannen en op 81,69 jaar voor vrouwen[80].
De levensverwachting in België bij 65-jarigen ligt voor mannen op 80,5 jaar en voor vrouwen op 84,5 jaar[81]. Het weze duidelijk dat er iets anders zal moeten gebeuren dan de zorgverstrekkers te culpabiliseren om ons systeem overeind te houden.

PDF-versie