Home | VBS | Verenigingen | De Gids | Accreditering | Tarieven | Wetgeving | Partners | Publicaties | Hulp  
De Geneesheer-Specialist
Orgaan van het Verbond der Belgische Beroepsvereniging van Geneesheren Specialisten
Speciaalnummer - Februari 2006 Vorige Inhoud Volgende
 


III. 6. Het euthanasiebeleid : op naar Soylent Green ?

 

In oktober 2004 besprak de Kamercommissie Volksgezondheid het eerste verslag over de euthanasiewet[56]. Een aantal toen gestelde vragen kregen nog geen oplossing. Er werd door Dr. Yolande AVONTROODT toen al om nader onderzoek gevraagd over alle medische ingrepen bij het levenseinde[57]. Er ontstond zelfs een hallucinante rel over commercieel opbod tussen de apothekersblokken APB en Multi-pharma over een euthanasiekit[58]. Thiopental? bestond immers alleen maar in grote (ziekenhuis-)verpakking en was dus ongeschikt om door een huisarts te gebruiken. De euthanasie”kit” werd afgevoerd maar de wetgever kwam de apothekers tegemoet.
De euthanasiewet kreeg een toevoeging waardoor de apotheker die een euthanaticum persoonlijk aan de voorschrijvende arts aflevert, die op het voorschrift attesteert dat hij in overeenstemming met de wet van 28.05.2002 handelt, geen misdrijf pleegt.[59]

Sindsdien is er al wel een uitspraak gedaan ten gunste van een pneumoloog, werkzaam in het ziekenhuis van Asse, die een stervende patiënte had geëuthanasieerd zonder haar schriftelijke verklaring. De arts werd om zwaarwichtige reden door het ziekenhuis ontslagen. De rechtbank oordeelde het ontslag onterecht en het ziekenhuis diende de arts een hoge schadevergoeding te betalen.[60]

In minder dan 2 jaar deden gelijkaardige zaken zich ook al voor in Namen, Brugge, Ronse, Edegem, Luik, Duffel, Veurne, Doornik en Boom.[61]

Telkens gaat het om complexe juridische kluwens, waar advocaten en rechtbanken hun handen vol mee hebben, en die zeer veel persoonlijk leed veroorzaken, zowel bij de nabestaanden als bij de euthanaserende arts en diens familie.

In die context citeer ik letterlijk een stukje uit punt VIII “Het euthanasiedebat en het wetsontwerp betreffende euthanasie” van mijn jaarsverslag 1999 :
“Tijdens de eerste vergadering van het VBS-bestuurscomité na het publiek maken van het wetsvoorstel euthanasie van de paarse meerderheid op 13.01.2000 werd een geargumenteerde discussie gevoerd over dit delicate thema dat brandend in de actualiteit staat. Ze resulteerde in een tweedelig kort en krachtig persbericht dat we hier letterlijk overnemen :
“1. Gelet op de complexiteit van het gegeven, gelet op het gebrek aan voldoende gestoffeerde en wetenschappelijk onderbouwde gegevens, menen wij dat het huidig wetsvoorstel onaanvaardbaar is.
2. Gelet op het uitermate zeldzaam voorkomen van vervolgingen in deze materie, menen wij dat een bijzondere wet niet nodig is”[62]

Het moge duidelijk zijn dat, volledig in tegenspraak met wat Prof. Wim DISTELMANS blijft herhalen[63], de euthanasiewet de rechtszekerheid van de arts niet heeft verbeterd. Meester Walter GONTHIER stelde tijdens hetzelfde debat in Oostende dat de rechtszekerheid relatief is en dat hij uit meerdere getuigenissen van artsen kon opmaken dat de artsen veel terughoudender waren dan voordien, wat soms tot weigeringen van een gerechtvaardigde euthanasie leidt, louter en alleen uit schrik niet te voldoen aan een van de moeilijke en sterk interpreteerbare regels van de euthanasiewet.
Precies zoals ik in mijn jaarverslag van 1999 beschreef.[64]

In november 1999 had ook de BVAS-raad van bestuur zich uitgesproken tegen een euthanasiewet. Wat niet hetzelfde is als tegen euthanasie. Toen dat op de frontpagina van “De Standaard” werd bekendgemaakt[65], kreeg ik sterjournalist Siegfried BRACKE op bezoek met één enkele vraag voor zijn blitz-interview : “Is het niet zo dat de BVAS tegen een euthanasiewet is omdat je een overledene geen factuur meer kunt sturen?”.
Dat laag bij de gronds niveau van reageren tegen mensen die zich durven verzetten tegen het uitbreiden van de euthanasiewet naar kinderen en dementen neemt overhand toe.

Vandaar mijn herinnering aan een science fiction horrorfilm uit 1973 die ik in mijn studententijd zag : Soylent Green met Charlton HESTON, de ondanks zijn Alzheimer nog niet geëuthanaseerde steracteur in de hoofdrol. Gesitueerd in 2022 in het overbevolkte, verdord en quasi onleefbaar geworden New York, waar een Malthusiaanse catastrofe heerst met hongersnood en watertekort, worden de burgers aangemaand over te gaan tot euthanasie. Omgeven door een prachtige natuur op een cinerama 360° videoscherm en op de tonen van Beethovens Pastorale, laten de Overheid-gesubsidieerde ambtenaren hun “klanten” voor eeuwig inslapen. Het horrorelement zat er in dat de “klanten” niet werd verteld dat hun lichamen de grondstof vormden voor voedsel dat aan de New Yorkers werd verstrekt door de Soylent Corporation, in plaats van “soya” en “lentils” (linzen) : soylent green.
Gruwelijk en fictief. De voorstellen die sommigen vandaag in de euthanasiewet willen doen inschrijven zijn gruwelijk doch realistisch.

Uit de tientallen standpunten en opinies in tegenovergestelde richtingen die werden gepubliceerd[66], vooral nadat kardinaal Godfried DANNEELS het had “aangedurfd” in zijn Kersthomilie van 25.12.2005 uitspraken te doen die sommige voorstanders van de uitbreiding van de euthanasiewet niet wensten te horen, citeer ik er één, van collega Luc BONNEUX, tot voor kort medewerker aan het federaal Kenniscentrum, waar ik hem als lid van de raad van bestuur als een bijzonder kritisch medisch wetenschapper heb leren kennen : “Mensen bij wet opleggen af te takelen tot ook het vege lijf het eindelijk opgeeft is net zo min ethisch als mensen bij wet opleggen er een einde aan te maken. De verstandige wetgever waakt tegen misbruik, maar treedt terug. Het is niet aan hem om te bepalen hoe mensen hun levenslot invullen”[67]. Een doordenker.

Mijn persoonlijke opinie is dat de euthanasiewet onmiddellijk mag ingetrokken worden. Deontologie en strafrecht zouden hebben volstaan in alle hierboven vermelde gevallen die door de rechtbanken werden vervolgd. Er is dus geen enkele reden om deze slechte wet, die bovendien tot de afbouw van de palliatieve zorg leidde, uit te breiden.


PDF-versie
 



[56] Wet van 28.05.2002 betreffende de euthanasie (B.S. 22.06.2002).

[57] « Meer vragen dan antwoorden na euthanasieverslag ». De Standaard. 20.10.2004.

[58] « De dood in kits beschikbaar ». Artsenkrant. Nr. 1669. 22.04.2005

[59] Wet van 10.11.2005 tot aanvulling van de wet van 28.05.2002 betreffende de euthanasie met bepalingen over de rol van de apotheker en het gebruik van de beschikbaarheid van euthanatica (B.S. 13.12.2005).

[60] « Euthanaserende arts onrechtmatig ontslagen ». Artsenkrant. Nr. 1683. 17.06.2005.

[61] « Doen sterven is niet hetzelfde als laten slapen ». De Standaard. 04.08.2005.

[62] « Colour blind under the rainbow. Een jaaroverzicht van het sociaal politiek gebeuren m.b.t. de specialistische geneeskunde in België”. M. MOENS. VBS-jaarverslag 1999. De Geneesheer-Specialist. Nr. 2. Februari 2000.

[63] Ondermeer tijdens een boeiend debat dd. 02.09.2005 in Oostende, georganiseerd door de Belgische Vereniging voor medische moraal en ethiek.

[64] VBS-jaarverslag 1999. Punten VIII.3.3. Juridisme en VIII.3.6. Korte tekstanalyse. De Geneesheer-Specialist. Nr. 2. Februari 2000.

[65] “Grootste artsensyndicaat verwerpt paarse euthanasieplannen. Dit is de banalisering van de dood”. De Standaard. 24.12.1999.

[66] Bijvoorbeeld « Euthanasie. Mgr. Danneels relance les débats ». La Libre Belgique. 27.12.2005.

[67] « Leven voorbij de vervaldatum ». De Standaard. 29.12.2005.

Questions & Comments
Copyright © VBS, 1997-2007
  Home | VBS | Verenigingen | De Gids | Accreditering | Tarieven | Wetgeving | Partners | Publicaties | Hulp