VII. Pediatrie en gynecologie-verloskunde

Daags voor onze vorige algemene vergadering van vorig jaar hield Prof. Johan KIPS namens minister DEMOTTE tijdens een studiedag in Leuven[75] een opgemerkte uiteenzetting over de organisatie van de ziekenhuiszorg voor kinderen.
In de ambulante sector stelde hij de vraag hoe de pediater kan betrokken worden bij het beheer van het globaal medisch dossier (GMD) bij kinderen, over het afsluiten van samenwerkingsprotocollen voor de begeleiding van chronisch zieke kinderen en over de invoering van een gedifferentieerd remgeld indien een kind door de huisarts naar de pediater wordt verwezen.

De ziekenhuispediaters waren echter gekomen om te luisteren naar oplossingen voor de onderfinanciering van hun medische activiteiten en van de infrastructuur van de pediatriediensten. Het nijpend tekort aan kinderartsen in de ziekenhuizen is een probleem van honoraria en niet van man- of vooral vrouw-kracht.
Bij het RIZIV zijn er begin 2005 exact 1.400 pediaters als beroepsactief ingeschreven, maar het RIZIV geeft niet aan hoeveel er een loutere ziekenhuisactiviteit, een loutere privé activiteit of een gemengde activiteit hebben. Uit een enquête onder pediaters, voorgesteld ter gelegenheid van de nationale protestdag in Brussel op 07.05.2004, bleek dat slechts 9 % van de pediaters exclusief binnen de muren van een ziekenhuis wil werken, dat 23 % een voornamelijk ziekenhuisactiviteit wenst en dat 68 % zowel intra- als extramuraal wil werken.

De pediaters kregen via KIPS van DEMOTTE een koude douche. Een aantal ziekenhuizen zouden hun pediatriedienst moeten sluiten en met de vrijgekomen financiële middelen zou er een financiering worden gecreëerd om de pediaters te betalen die in het ziekenhuis de permanentie waarnemen.

Tijdens mijn toespraak op 7 mei 2004, naar aanleiding van de persconferentie en de betoging in Brussel, met aansluitend een bezoek aan minister DEMOTTE op zijn kabinet onder grote mediabelangstelling, deed ik als BVAS-voorzitter opmerken dat de inspanningen die we doen om de intellectuele acten op te waarderen voor minder dan 20 % door de Overheid worden gehonoreerd. Het akkoord 2004-2005 voorzag voor gynaecologen en pediaters samen een bedrag van 1,339 miljoen EURO. Ten gevolge van een initiatief van de werkgroep heelkunde van de Technisch Geneeskundige Raad (TGR) van het RIZIV dat unaniem werd goedgekeurd door de plenaire TGR, ging de Nationale Commissie Artsen-Ziekenfondsen op 07.06.2004 akkoord om het volledig bedrag van 1,339 miljoen EURO op jaarbasis dat voorzien was onder punt 3, ontwerp N0405/02 van het akkoord artsen-ziekenfondsen van 15.12.2003[76], integraal toe te wijzen aan de pediaters. BVAS en de mutualiteiten gingen akkoord. Het Kartel onthield zich.

Om de gynaecologen een echt dringendheidshonorarium te kunnen geven voor bevallingen buiten de normale werkuren moet men over tenminste 6,2 miljoen EURO beschikken[77]. De TGR vond het onverstandig om het bescheiden bedrag van 1,339 miljoen EURO te spreiden over de beide disciplines.
De gynaecologen die enthousiast op het akkoord van 15.12.2003 hadden gereageerd waarbij ze eindelijk een urgentiehonorarium zouden krijgen voor hun nachtelijke of weekend bevallingen[78], reageerden teleurgesteld en boos[79].

Het akkoord van 15.12.2003 stelt dat de opwaardering voor de pediaters ten vroegste vanaf 01.07.2004 in voege zou kunnen gaan. Alhoewel de RIZIV-instanties en het kabinet DEMOTTE het dossier snel afwerkten, duurde het nog tot 18.01.2005 vooraleer het desbetreffend Koninklijk Besluit werd gepubliceerd[80]. De opwaardering voor de aanwezigheid van de pediater bij de bevalling gaat in op 01.03.2005.

De plannen om pediatriediensten te sluiten stuit op groeiend verzet. Alhoewel we herhaaldelijk hierover kabinetsmedewerkers van DEMOTTE hebben ontmoet en ondanks onze herhaalde vraag, mochten we nog geen enkel geschreven document van hen ontvangen.

Allerlei geruchten doen inmiddels de ronde. Zo zou een ziekenhuis dat niet over een pediatriedienst (Dienst E) beschikt, geen materniteit meer mogen openhouden, zelfs niet wanneer er vandaag honderden (> 400) bevallingen per jaar worden uitgevoerd met de begeleiding van een oproepbare pediater. De sluiting van de verloskundige bedden zou voor enkele ziekenhuizen zelfs de sluiting van het ganse ziekenhuis betekenen omdat het totaal aantal bedden beneden de minimum erkenningsdrempel van 150 belandt. Het voortbestaan van spoedgevallendiensten komt in gevaar. De mogelijkheid tot chirurgisch ingrijpen (ORL, urologie, algemene chirurgie, oftalmologie) komt in het gedrang indien het ziekenhuis niet over een E-dienst beschikt, tenzij er een geschreven samenwerkingsakkoord met een E-dienst van een ander ziekenhuis bestaat of indien er binnen een straal van 25 kilometer geen ziekenhuis is dat over een E-dienst beschikt[81]. Ook de lokale NIMBY[82] politici beginnen zich te moeien met het voortbestaan van “hun” pediatrie in “hun” lokaal ziekenhuis[83].

Op dit ogenblik is er nog geen officieel voorstel, laat staan een oplossing. Feit is dat er geschermd wordt met allerlei criteria, niet in het minst betreffende de kwaliteit van de dienstverlening, terwijl de Overheid eigenlijk op een onuitgesproken manier een aantal kleine ziekenhuizen weg wil drummen. En opnieuw steken al communautaire demonen de kop op, want gezien de lagere ziekenhuisdensiteit in sommige delen van Wallonië zullen er weer op maat gepaste uitzonderingsmaatregelen moeten worden getroffen.

In de Kamer werden dinsdag 01.02.2005 een reeks vragen gesteld over de ziekenhuispediatrie en over de materniteiten. Op geen enkele van de vragen kon minister DEMOTTE een antwoord geven, waarop VLD-parlementslid Annemie TURTELBOOM zelf haar analyse maakte die ze ook naar de media doorspeelde. Hieruit zou blijken dat ten gevolge van de hervormingsplannen van het kabinet DEMOTTE in Vlaanderen 13 materniteiten met sluiting worden bedreigd omdat in de betrokken ziekenhuizen of ziekenhuissites geen E-dienst bestaat.

We herhalen dat al deze speculaties door geen enkel officieel bericht van het kabinet worden bevestigd noch ontkend. De zaak “wordt bestudeerd”. Hopelijk zullen de betrokken ziekenhuizen de sluiting van hun diensten niet via het Belgische Staatsblad moeten vernemen, zoals het de voorzitter van de Commissie Tegemoetkoming Geneesmiddelen verging die op 31.12.2004 moest vernemen dat hem zijn voorzitterschap werd ontnomen (cfr punt VIII.3.).

Of zal Steve STEVAERT hen persoonlijk de boodschap gaan mededelen, vermits hij na het kraken van de prijzen van de geneesmiddelen, het aftoppen van de specialistenhonoraria, het verbieden van “supplementen”, het onmogelijk maken van zwartwerken, het fiscaliseren van de Vlaamse zorgverzekering, nu ook ziekenhuizen wil gaan sluiten[85]? Heeft hij hierbij ziekenhuizen in het achterhoofd waar artsen “supplementen” durven vragen of ook andere ?

Tijdens het symposium “De specialisten door de lijnen heen” n.a.v. het 50-jarig bestaan van het VBS dd. 25.09.2004, hield Dr. Michel PLETINCX, voorzitter van de Belgische Beroepsvereniging van Kinderartsen, een opgemerkte uiteenzetting over: “Het kind op de eerste lijn”. Maar kort daarop lanceerden de Christelijke Mutualiteiten een aanval op de eerstelijns kinderarts. Volgens de CM kan het niet dat kinderartsen zich zouden profileren als de familiearts voor kinderen. Omdat ze per consultatie meer aan de ziekteverzekering kosten dan de huisarts. Wat natuurlijk een nogal simplistische redenering is[86].

Als gevolg van de succesvolle acties in de media in de maand mei 2004, waaruit bleek dat de bundeling van krachten meer succes kent dan acties van kleine subgroepen, nam de beroepsvereniging der pediaters het initiatief om op te roepen tot de betaling van een gemeenschappelijk lidgeld VBS én BVAS. Een 80-tal pediaters betaalden beide lidgelden, waarvan 64 nieuwe leden. Het voortzetten van deze gemeenschappelijke ledenwerving vergt nog overleg over een aantal administratieve aanpassingen, gezien de BVAS niet centraal maar per Syndicale Kamer de lidgelden int.