|
Nr 2 - Februari 2000 : Jaarverslag 1999 V.B.S. - Dr. Marc MOENS,
Secretaris-generaal
Vorige  Inhoud  Volgende
I.2. Wie tapt wat uit het medisch-sociaal vaatje ?
Frank VANDENBROUCKE (SP), die uitdrukkelijk was opgekomen op de Europese lijst, wordt
federaal minister van Sociale Zaken en Pensioenen. Magda AELVOET (AGALEV), die haar
kiezers voorhield dat ze naar het Vlaams Parlement wou, wordt federaal minister van
Consumentenzaken, Volksgezondheid en Leefmilieu.
Acht excellenties vermelden " volksgezondheid " of aanverwanten in hun
aanspreektitel waarvan zeven groenen. Naast Magda AELVOET vinden we :
- in de Vlaamse Gemeenschapsregering :Mieke VOGELS (AGALEV) : minister
van Welzijn, Gezondheid en Gelijke Kansen
- in de Franse Gemeenschapsregering : Nicole MARECHAL (ECOLO) : minister
van Gezondheid en Sociale Zaken en Jean-Marc NOLLET (ECOLO), minister van Basisonderwijs
en Kinderwelzijn
- in de Waalse Gewestregering : Thierry DETIENNE (ECOLO) : minister van
Sociale Zaken en Volksgezondheid
- in de Brusselse Hoofdstedelijke regering : Robert DELATHOUWER (SP),
staatssecretaris voor Dringende Medische Hulp en Openbaar Ambt
- in de Duitstalige Gemeenschapsregering : Hans NIESSEN (ECOLO) :
minister van Jeugd en Familie, Monumentenzorg, Gezondheid en Sociaal Beleid en Karl-Heinz
LAMBERTZ (SP), Minister-president, minister van Volksgezondheid, Gehandicaptenbeleid,
Media en Sport.
I.3. Terug van weggeweest : minister van edele beroepen
Frank VANDENBROUCKE,
Omwille van zijn opdracht als toenmalig SP-voorzitter aan partijpenningmeester Etienne
MANGE om vijf miljoen frank zwart geld uit de partijkas te verbranden, stapte Frank
VANDENBROUCKE in maart 1995 op als vice-premier, toen SP en PS betrokken raakten bij de
affaires Agusta en Dassault. Hij nam een door de Belgische Staat betaald " sabbatical
leave " in Oxford en kwam met een doctoraat en het concept van de " actieve
welvaartsstaat " terug .
Sommigen herinneren zich allicht zijn oproep tot dialoog die hij op 20 oktober 1992 als
SP-voorzitter aan alle Vlaamse artsen stuurde. Toenmalig BVAS-voorzitter, Louis BECKERS,
bedankte feestelijk voor zijn " dialoog van meester tot knecht ".
Ex-VU-senator en huisarts Walter PEETERS wreef hem aan dat de socialisten steeds afwijzend
en zelfs honend reageerden op voorstellen tot doelmatige aanwending van de middelen.
De ziekenfondsen ontvingen immers financiële middelen vanwege de overheid die recht
evenredig waren met hun " omzet ".
En de socialistische vakbond en ziekenfonds waren gewoon de SP te financieren.
Ook ondergetekende schreef, als VBS-secretaris-generaal op 03/11/1992, een bijzonder
kritisch " open antwoord " aan VANDENBROUCKE.
Zijn ministerschap op Sociale Zaken ervaart Frank VANDENBROUCKE (° 21.10.1955) een beetje
als thuiskomen. Hij stamt immers uit een familie van artsen : alle broers en zussen, vader
Josué (wijlen ex-patron van de universitaire ziekenhuizen van de KU-Leuven) en moeder.
De artsen hebben volgens hem een " edel beroep " maar ze zitten in een systeem
waarvan de prikkels in de verkeerde richting gaan. Hij betreurt het overaanbod (waaraan de
KUL niet in geringe mate heeft meegewerkt), niet omwille van de dalende inkomsten - "
dat was een onterechte motivatie " - maar omdat de kwaliteit in het gedrang komt.
Onze minister gaat er blijkbaar van uit dat artsen perfect van de hemelse dauw kunnen
leven.
Bij mijn eerste gesprek met de nieuwbakken minister op 26/08/99 sprongen enkele thema's in
het oog, die allicht de ganse regeringsperiode zullen weerkeren. De centrale positie van
de huisarts in het gezondheidszorgsysteem rondom het medisch dossier dat hij zo spoedig
mogelijk wil informatiseren. De financieringswijze dient aangepast in de zin van een
gemengde betaling per akte en forfaitair. De ambulante klinische biologie zal hiervan
trouwens als eerste het slachtoffer worden. In de ziekenhuizen wil hij de Minimale
Klinische Gegevens (MKG) koppelen aan de Minimale Financiële Gegevens (MFG).
De problematiek i.v.m. de supplementaire honoraria in de ziekenhuizen wil hij oplossen
door meer transparantie te creëren i.v.m. de kosten en de financiële stromen tussen de
ziekenhuisbeheerders en de medische raden en door de problematiek van de
beroepsaansprakelijkheid aan te pakken.
Zijn majeure bekommernis blijkt het geneesmiddelendossier te zijn. Koste wat het wil, de
minister zal de uitgavenexplosie onder controle brengen.
Alhoewel Frank VANDENBROUCKE een déjà-vu effect ondervindt na zijn Oxfordse periode - de
hervorming van de sociale zekerheid van J.L. DEHAENE zoals beschreven in zijn "
sleutelplan "
is verre van af - verklaart hij geen receptenboek voor het Belgisch Sociaal beleid klaar
te hebben
Gelukkig maar. De Britse griepepidemie van januari 2000 toont hallucinant aan tot wat een
socialistische organisatie van de volksgezondheid, type National Health Service (NHS),
leidt. Officieel is rantsoenering er een vies woord, maar in de praktijk nemen NHS-artsen
dagelijks beslissingen op basis van financiële afwegingen,
waarbij ongevraagde levensbeëindiging van bejaarden de spotlights halen op BBC
1-televisie.
Premier BLAIR beloofde de NHS-uitgaven op Europees niveau te brengen, m.a.w. op 8% van het
BNP. Misschien genoot VANDENBROUCKE als incognito lid van de Oxfordse Labour party tot de
geprivilegieerde minderheid die zich particulier kon verzekeren of was hij tijdens zijn
verblijf nooit ernstig ziek. Hoe dan ook, de pistes die in zijn beleid hoe langer hoe
duidelijker worden, kondigen majeure problemen aan in de organisatie van de Belgische
gezondheidszorg : rationaliseren ligt heel dicht bij rantsoeneren. BLAIR wil naar 8% van
het BNP. In België met 7,8% BNP aan gezondheidsuitgaven wil VANDENBROUCKE de broekriem
aansnoeren, en als bij wonder begint hij bij de artsen. Zij moeten hun honoraria
terugschroeven, alhoewel deze sector één van de zeer weinigen is die binnen de perken
van hun budget 1999 zijn gebleven.
I.4. Na de val van de Europese Commissie : Magda AELVOET
Magda AELVOET, (° 04/04/1944), Minister van State sinds 1995, en door haar vijanden
steevast de " groene non " genoemd, zetelde sinds 1994 in het Europees Parlement
en bracht er quasi in haar eentje de commissie SANTER ten val, inclusief de veel besproken
Française Edith CRESSON.
Van opleiding licentiate Germaanse filologie en politieke en sociale wetenschappen, zal ze
in de organisatie van de Belgische volksgezondheid sterk moeten steunen op de dossiers die
de administratie haar voorbereiden. De link tussen de dioxinecrisis en de volksgezondheid
maken het vanzelfsprekend dat consumentenzaken ook onder haar bevoegdheid vallen, net
zoals de dierenrechten. Bovendien lid van het kernkabinet blijkt haar agenda overvol,
zodat een ontmoeting met haar organiseren een stuk moeilijker is dan met minister
VANDENBROUCKE, met wie ze een samenwerkingsprotocol opmaakte om toestanden te vermijden
van open oorlog tot gewapende vrede zoals gebruikelijk in de regering DEHAENE 1995-1999
tussen Marcel COLLA en Magda DE GALAN.
Na herhaalde vragen en mits uitstellen van gemaakte afspraken, kan minister AELVOET voor
het eerst een BVAS-delegatie ontvangen op 21/10/1999. Dat dit geminuteerde onderhoud
louter formeel was, bewijst haar persbericht op 26/10/1999. Of was de minister wel
geïnteresseerd en heeft ze de uitgebreide nota die we haar overhandigden punctueel
ontkracht ?
Haar ideeëngoed is dat van COLLA, maar met iets minder vitriool : de patiënt moet langs
de eerste lijn (waar de huisarts nog mag meespelen tussen de verpleegkundige,
kinesitherapeut, maatschappelijk werker, enz ), monodisciplinaire zorg is uit den boze,
geneesheer-specialisten worden niet vernoemd in de nota, de extramurale specialisten
worden volledig uit de gezondheidszorg geweerd (alhoewel ik hun situatie en hun onmisbare
plaats in het medisch zorglandschap op 21/10 ruimschoots aan de minister had uitgelegd)
e.d.m.
Behalve bij het Algemeen Syndicaat der Geneeskundigen van België (ASGB), die beginselvast
de overheid naar de mond praat, werd het eerste publieke statement van AELVOET fors
bekritiseerd. " Collectivistisch, herinvoering van het communisme in België ? "
(BVAS) " Mooie dromen, zonder overleg opgesteld " (Vlaams huisartsenparlement
VHP). " Geen behoefte aan kolchozensysteem " (Unie van Huisartsenkringen UHAK).
" Vertrekkend vanuit een negatief standpunt alsof de huisartsen geen goed werk
leveren " (Syndicaat van Vlaamse Huisartsen)
AELVOET wil, parallel aan de wetgeving op de ziekenhuizen, een juridisch kader creëren
voor de eerste lijn, met inschrijving.
Minister AELVOET heeft het niet meer over globaal, centraal, algemeen of kortweg medisch
dossier. Zij wil een " gezondheidsdossier " als noodzakelijk instrument voor
alle patiënten.
I.5. Zit er nog blauw in de regenboog ?
De artsen die ongetwijfeld een steentje bijdroegen in de klinkende verkiezingsoverwinning
van de liberalen, blijven op hun honger zitten.
Zowel de ideologie van VANDENBROUCKE als die van AELVOET staan diametraal tegenover de
visie die de grote meerderheid der Belgische artsen heeft over de medische praktijkvoering
in de context van de gezondheidszorg.
Zowel binnen de PRL als de VLD wordt er gezocht naar een tegengewicht tegen de rode en
vuurrode (= groene) invasie. Zich misschien inspirerend op J.L. DEHAENE, die als premier
van zeer nabij de sector sociale zaken en gezondheidszorg bleef volgen, werd binnen het
kabinet van premier Guy VERHOFSTADT een cel opgericht met deskundigen en vooral met mensen
van het terrein uit de gezondheidssector. Enkele eminente leden van het VBS-bestuur nemen
hieraan deel. Deze " think tank " wordt gecoördineerd door dokter Jan VAN
EMELEN, kabinetsmedewerker van VERHOFSTADT.
Waar DEHAENE via de CVP belangengroepen als de christelijke mutualiteiten, de christelijke
vakbond, de katholieke universiteiten en de Caritaszuil rechtstreekse contacten met de
sector onderhield en dus letterlijk en figuurlijk toch zwaar kon doorwegen op de
besluitvorming in de departementen sociale zaken en volksgezondheid alhoewel die in
socialistische handen lag, wordt de interesse van de liberalen voor deze sectoren als een
storende en ongewenste bemoeienis ervaren, die al aanleiding gaf tot ernstige wrijvingen
met Frank VANDENBROUCKE.
Zeven maand regeren onder de regenboog leidde al tot kleurconflicten en
communicatieblunders. Het life voor de VRT-camera terugfluiten via GSM van AELVOET door
VERHOFSTADT op 31 juli 1999 i.v.m. een dioxinemaatregel, was een probleem van een kersvers
minister van het kernkabinet die " met een onbemande boot in een storm terechtkwam
". De wetgeving i.v.m. het vreemdelingenbeleid, de polemieken met PRL-minister van
Binnenlandse Zaken, Antoine DUQUESNE, en de recente beslissingen tot opvang van
asielzoekers in de regio Antwerpen (20 januari 2000) leken al meer op een frontale aanval
tussen de vice-premier en SP-minister van Begroting en Integratie, Johan VANDELANOTTE en
de liberale coalitiepartner.
De beslissing van vice-premier en ECOLO-minister van Mobiliteit en Vervoer, Isabelle
DURANT tot verbod op nachtvluchten in Zaventem, zorgde ook al voor een spetterend
kleurenpalet.
De plotse interesse van minister van economische zaken DEMOTTE (P.S.) voor de
beroepsaansprakelijkheid, terwijl VANDENBROUCKE en AELVOET volop met dit dossier bezig
zijn zal niet het laatste incident zijn in deze regering. Bovendien stelt zich de vraag
hoever de premier zal gaan qua toegevingen om de liberalen aan de macht te houden.
VLD-volksvertegenwoordiger, collega Yolande AVONTROODT, werd alvast als eerste
geslachtofferd op het kleurrijke regeringsaltaar : op 11 juli was ze nog genomineerd als
minister van Volksgezondheid, op 12 juli moest ze plaats ruimen voor de " grand old
lady " van AGALEV. Als troostprijs werd ze voorzitter van de Kamercommissie voor
Volksgezondheid.
De artsen vrezen dat ze met het duo VANDENBROUCKE-AELVOET niet van de regen in de drop,
maar in een zondvloed dreigen terecht te komen.
I.6. Wat met " le splitsing " ?
Kwatongen beweren dat het vierde rapport JADOT over de eenvormige toepassing van de
wetgeving in heel het landachtergehouden
werd tot na de parlementsverkiezingen. Om Noord-Zuid polemieken te vermijden ? Om
eventuele separatistische tendensen niet aan te zwengelen ?
Eind mei 1999 raakten officieuze gegevens van het rapport bekend. De reacties waren
voorspelbaar. " La Wallonie paie pour la Flandre "titelt " Le Matin
". " Le Soir " trekt terecht de aandacht op de onwaarschijnlijke
verschillen in medische praktijkvoering, in het bijzonder wat de ouderlingenzorg betreft,
niet alleen tussen de gemeenschappen, maar ook tussen steden en arrondissementen binnen en
buiten de provinciegrenzen.
Een studie van de KUL en de ULB verklaart de uitgavenverschillen.
De Vlaamse pers heeft een gans andere kijk. De Tijd meent dat verklaarbare uitgaven geen
synoniem zijn van gerechtvaardigde uitgaven.
En " De Standaard " noemt de " Splitsing " makkelijk en zeker niet
dramatisch.
De huidige kabinetschef van premier VERHOFSTADT en toenmalig VLD-senator Luc COENE, samen
met (toen nog kandidaat, nu) VU-volksvertegenwoordiger en K.U.Leuven professor sociaal
recht Danny PIETERS, berekenden dat een communautaire splitsing van de ziekteverzekering
en de kinderbijslagen niet de dramatische gevolgen hebben die de Franstaligen er voor
zichzelf in zien.
Bij de parlementaire bespreking van het rapport JADOT op 19/01/2000, erkende Frank
VANDENBROUCKE in bedekte termen dat er nog steeds communautaire verschillen bestaan. Hij
zal ze aanpakken door een " goede medische praktijkvoering " te stimuleren.
Het verdwijnen van de CVP uit zowel de federale als de Vlaamse gemeenschapsregering, bleek
het communautaire vuur aan Vlaamse kant enigszins te hebben geblust. Misschien wordt die
fakkel nu overgenomen door de nieuwe VLD-voorzitter Karel DE GUCHT. De discussies die
tussen de Franstalige en de Vlaamse regeringspartijen oplaaiden in verband met het akkoord
over het onderwijsgeld bewijzen dat er niets nieuws is onder de zon.
Vorige Inhoud Volgende |
