V. HET MINISTERIE VAN VOLKSGEZONDHEID : hyperdynamisch of hyperkinetisch ?

V.6. Problemen met spoed, intensieve en MUG

V.6.1. Antecedenten

Op 19.6.1991 bracht de Belgian Society of Emergency and Disaster Medicine een voorstel in circulatie betreffende de erkenning van de urgentiediensten. Het beschreef de normering voor U1 en U2 ziekenhuizen en referentieziekenhuizen. BESEDIM sprak toen van een certificaat en een brevet acute geneeskunde. De reacties van de betrokken disciplines, in casu de anesthesie, chirurgie en inwendige geneeskunde waren vernietigend :

– " de voorgestelde normen steunen op geen enkele studie van de behoefte en leiden tot economische competitie " [Dr. Paul LUST, Instituut voor Medische Dringende Hulpverlening, brief 15 juli 1991]

– " het certificaat en het brevet zijn helaas een bewijs dat de universiteiten geen doeltreffende opleiding geven " [idem]

– "  Quoique nous soyons convaincus de l’utilité de services d’urgence bien structurés et bien équipés, il nous paraît que les médecins spécialistes traditionnellement confrontés aux urgences, à savoir les internistes, les anesthésistes et très certainement les chirurgiens, sont parfaitement aptes à toutes les urgences. Les entraves administratives de curriculaires imaginées dans ce projet nous paraissent particulièrement contre-productives " [Prof. Dr. Jacques GRUWEZ, Dr. P. RUTTEN, Beroepsvereniging der Belgische Chirurgen, brief aan Prof. Jan PEERS, 04.10.1991]

– " l’U.P.M.I. me charge de te transmettre son refus total quant à la proposition d’agrément des services d’urgences et des critères de reconnaissance du S.U., ces derniers étant une discrimination insoutenable pour certains hôpitaux en favorisant directement les grands hôpitaux " [Dr. R. LORAUX, voorzitter, brief aan Dr. J. MERCKEN d.d. 05.11.1991]

– " Wij wensen uitdrukkelijk verzet aan te tekenen tegen de voorgestelde verplichting waarbij in de spoedgevallendienst 2 geneesheren-specialisten " exclusief " moeten wachten op urgentieprestaties en aldus de geneeskunde onbetaalbaar maken " [Bestuur van de Belgische Beroepsvereniging van de geneesheren-specialisten in de anesthesie-reanimatie, brief aan Prof. Dr. G. ROLLY, voorzitter erkenningscommissie 07.10.1991]

– " De voorstellen van BESEDIM zijn duidelijk niet geïnspireerd door bezorgdheid voor de patiënt in kritische toestand " [Idem, brief aan de leden van de Beroepsvereniging, 07.10.1991]

Het dossier verdween in één of andere lade tot Mevr. Magda DE GALAN, toenmalig minister van Maatschappelijke Integratie, Volksgezondheid en Leefmilieu, het weer bovenhaalde. De drijvende kracht achter de urgentiegeneeskunde was en is Professor Herman DELOOZ van de K.U. Leuven. Bij de opvolging van het professoraat anesthesie van Prof. Dr. Jan VANDEWALLE aan de K.U.L. in 1987 kreeg hij de spoedgevallendienst onder zijn bevoegdheid. Dr. Peter LAUWERS, anesthesist, werd professor in de intensieve zorgen en Dr. Hugo VAN AKEN professor anesthesie. De lobbying van Prof. Herman DELOOZ mondde uiteindelijk uit in het Ministerieel Besluit van 12.11.1993 (B.S. 13.01.1994) dat de bijzondere beroepstitel in de urgentiegeneeskunde creëerde. Allicht als gebaar naar de huisartsen toe werd via artikel 5 § 2, 2° b het " brevet urgentiegeneeskunde " gecreëerd dat elke arts na 120 uur theorische en 240 uur praktische opleiding gespreid over 24 maand kan bekomen. Te vermelden is toch wel dat geen van de door ons bevraagde leden van de toenmalige Hoge Raad zich de discussie over dit toch gevoelig onderwerp herinnert. Opvallend is ook dat de voorlaatste zin van de aanhef van het M.B. van 12.11.1993 stelt " gelet op het advies van de Hoge Raad van geneesheren-specialisten en van huisartsen; " zonder de gebruikelijke vermelding van datum.

Hoe dan ook, zelfs een volstrekt negatief advies van de Hoge Raad zou de lobby-locomotief waarschijnlijk niet hebben kunnen doen stoppen. Jammer genoeg hebben wij noch de BVAS toen een verzoekschrift tot nietigverklaring bij de Raad van State ingediend tegen dit M.B.

In Vlaanderen wordt deze opleiding en het desbetreffend examen georganiseerd door een interuniversitaire groep die zich " Brevet Acute Geneeskunde " noemt. Prof. Dr. M. SABBE (K.U. Leuven, spoedgevallendienst) is verantwoordelijke. De organisatie ligt in de handen van de BESEDIM, actueel onder voorzitterschap van Prof. Dr. Walter BUYLAERT (U.Z. Gent, spoedgevallendienst). Nergens in de wetgeving wordt dit brevethouderschap vermeld. Het zich toeëigenen, en in Vlaanderen monopoliseren, van deze opleiding mist elke vaste rechtsgrond. In het Franstalig landsgedeelte organiseert elke universiteit afzonderlijk een opleiding die leidt tot het BMA (Brevet de Médecine Aiguë). Het slaagpercentage in Vlaanderen voor het brevet-examen is ± 1 op 3, Franstalige kandidaten slagen in ruim 90 % der gevallen voor het BMA.

Inmiddels heeft de BESEDIM in Vlaanderen een pseudo-carentie aan " urgentisten " gecreëerd, zowel qua brevethouders als qua houders van de bijkomende beroepstitel. De manier waarop Prof. DELOOZ zich in 1994 heeft ingelaten met het toekennen van deze bijkomende beroepstitel volgens de overgangsmaatregelen van artikel 6 van het M.B. van 12.11.1993 was zeer controversieel. De samenstelling van de erkenningscommissie voor urgentiegeneeskunde (M.B. van 02.09.1994, B.S. 04.10.1994) werd door Prof. DELOOZ dermate bewerkt dat slechts één kandidaat werd weerhouden van de gemeenschappelijke lijst die werd ingediend door BVAS en VBS. Alle andere leden zijn kandidaten voorgedragen door de BESEDIM (cf. ook VBS Jaarverslag 1994 d.d. 04.02.1995, punt VIII 1 en VIII 2). De BVAS diende op 05.12.1994 een verzoekschrift tot nietigverklaring in tegen dit K.B. De auditeur berichtte haar op 02.10.1998 dat er rechtsgrond is om het K.B. te vernietigen. Wij wachten op de uitspraak.