V. HET MINISTERIE VAN VOLKSGEZONDHEID : hyperdynamisch of hyperkinetisch ?

V.2. De niet-conventionele praktijken

In ons jaarverslag van 07/02/98 punt V, 5 gingen we uitvoerig op dit onderwerp in.

Op 19/01/98 had het VBS al een boodschap met een gefundeerde waarschuwing gestuurd aan de leden van de regering. De federale ministerraad van 06/02/98 legde een procedure vast om homeopathie, acupunctuur, chiropraxie en osteopathie via een aparte wet, en niet via het Koninklijk Besluit 78 van 10/11/67 te erkennen.

BVAS-voorzitter Jacques DE TOEUF belegde op 27/02/98 een gemeenschappelijke vergadering over de " alternatieve " praktijken waar, samen met het VBS, ook de Nationale Raad van de Orde, de beide secties van de Koninklijke Academie voor Geneeskunde en de decanen van de medische faculteiten aanwezig waren.

De Vlaamse decanen bleven afwezig, niet omdat ze vóór de erkenning van de niet-conventionele geneeswijzen zouden zijn, maar wel omdat ze " geen vakbondstoon wilden aanslaan ". Vermits collega Milan ROEX zich in Artsenkrant pro had uitgesproken, werd het ASGB of het in wording zijnde Kartel niet in deze discussie betrokken.

Tijdens een gezamenlijke persconferentie dd. 11/03/98 riep het front op een moratorium in te stellen en, vooraleer over erkenning te praten, de zaak te bestuderen.

In " De Morgen " van 23/04/98 werd via een gericht lek onder de titel " Alternatieve geneeskunde slaagt voor Europese test " zeer voorbarig een totaal éénzijdig bericht via de voorzitter van de Unio Homeopatica, Dr. Michel VAN WASSENHOVE, wereldkundig gemaakt. Prof. Dr. Wim BETZ, Belgisch medeverantwoordelijke voor het " Cost-B4 rapport on unconventional medicine " liet geen spaander heel van de argumentatie van zijn homeopathische mededeelnemer aan de studie. In Artsenkrant van 05/05/98 stelde de VUB-professor huisartsgeneeskunde dat de informatie in " De Morgen " totaal misleidend was.

Hoeft het te worden herhaald dat het snel toenemend aantal schadeclaims in de huisartsengeneeskunde praktisch exclusief te maken heeft met " alternatieve geneeswijzen " ?

Na 7 maand studie leverde het Nationaal Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek op 22/10/98 een vernietigend rapport af over de alternatieve geneeswijzen. Minister COLLA vond het academisch verzet beangstigend, inclusief dat van 19 Vlaamse professoren niet-medici die het hadden gewaagd kritiek te uiten op zijn ontwerp in een Vrije Tribune gepubliceerd in " De Standaard " en " De Morgen ".

Begin november 1998 wordt de volledige Europese " Cost-B4 "-studie bekendgemaakt. Het toont op pijnlijke wijze aan dat er geen wetenschappelijke bewijzen voorhanden zijn voor zijn effectiviteit.

Het JAMA-nummer van 11 november 1998 toont in een artikelenreeks aan dat de alternatieve geneeswijzen niet genezen en slechts in enkele zeer precieze situaties een verbetering van de gezondheidstoestand kunnen teweegbrengen.

Bij de bespreking in het Parlement vanaf 17/11/98 van het wetsontwerp COLLA liepen de discussies ondermeer in de hoorzittingen soms zeer hoog op. Believers en disbelievers bestreden elkaar te vuur en te zwaard. Emeritus Professor Marcel RENAER, die 30 jaar lang deontologie doceerde aan de K.U.Leuven verwonderde er zich over dat de minister geen advies had gevraagd bij bevoegde instanties zoals de Hoge Gezondheidsraad.

Ondertussen zijn de mutualiteiten een commercieel oorlogje gestart om de alternatieve geneeswijzen. De liberale mutualiteiten staken de lont aan het kruitvat. Al snel besliste het verbond van de Socialistische Mutualiteiten van Waals Brabant homeopathie en sommige vormen van osteopathie in de vrijwillige aanvullende verzekering terug te betalen. De overige mutualiteiten volgden systematisch. Midden de onderhandelingsperikelen over het globaal medisch dossier liet een geneesheer-adviseur van de Christelijke Mutualiteiten in de medische pers een werkdocument uitlekken over de terugbetaling van homeopathische geneeskunde. Verbijstering en woede alom. Bovenop de klassieke terugbetaling voor de huisartsconsultatie zou de CM ook 500 BEF terugbetalen per kwartier homeopathie, op voorwaarde dat ook een homeopathisch middel werd voorgeschreven.

Op hetzelfde ogenblik deed de CM in de medico-mut een voorstel om het dossier van een kind actief te beheren aan 150 BEF per jaar en vond zij 500 BEF per jaar voor het beheer en het oppuntstellen van een dossier van een volwassene overdreven.

Terwijl de voormannen van de CM schreeuwen dat de Belgische artsen te veel geneesmiddelen voorschrijven, voert hun ontwerp tot terugbetaling voor homeopathie de verplichte gelijktijdige aflevering van een homeopathisch middel in als absolute voorwaarde tot terugbetaling.

Terwijl in de Technische Raad voor Farmaceutische Specialiteiten en in het Comité voor Verzekering van Geneeskundige Zorgen van het RIZIV, de CM-vertegenwoordigers zeer regelmatig hardvochtige standpunten innemen wanneer het gaat om de terugbetaalbaarheid van farmaca die zij als " alleen levensverlengend en niet genezend " beschouwen (dossier amyotrofe lateraalsclerose en de terugbetaling van Riluzole) of met " onvoldoende therapeutisch-effectieve bewijskracht (vb. dossier mucolytica en Lysomucil) en tal van andere analoge dossiers meer, bestaat het dat de CM-leiding om zijn marktaandeel van 43% van verzekerde Belgen te verdedigen afstapt van zijn " officiële " basisregel dat geneesmiddelen moeten hebben bewezen dat ze " werkzaam " zijn alvorens ze voor terugbetaling in aanmerking kunnen worden genomen.

Ik kan CM-voorzitter Marc JUSTAERT alleen maar aanraden een " wetenschappelijke " uiteenzetting te gaan bijwonen over het homeopathisch beginsel van " het geheugen van water ". Het Nederlandse College ter beoordeling van Geneesmiddelen klaagt inmiddels aan dat ze homeopathische middelen slechts op veiligheid moet testen en niet op werkzaamheid.

Na een langdurige amenderingsslag werd het ontwerp van wet door de Kamercommissie Volksgezondheid op 27/01/99 goedgekeurd. Alhoewel vooral vanuit CVP-hoek zeer positieve aanpassingen, ondermeer door Hubert BROUNS en Dr Jan VAN ERPS, werden afgedwongen, blijven wij toch van oordeel dat wetgevend werk nog steeds prematuur is en dat voorafgaandelijk nog heel wat meer wetenschappelijk onderzoek dient te worden verricht.

In een brief van 01/02/99 hebben wij er bij de volksvertegenwoordigers en senatoren op aangedrongen dit ontwerp niet goed te keuren. Wij hebben deze brief gezonden uit oprechte bezorgdheid om onze patiënten en ondanks de cynische opmerking van VRT-radiojournalist Marc VAN DE LOVERBOSCH dd. 27/01/99 dat de artsen allicht minder problemen zouden maken omtrent de alternatieve geneeswijzen gezien de patiënten nu toch eerst langs de " kassa " van de conventionele geneesheer moeten passeren. Eén van de amendementen bestond er namelijk in dat de patiënt die rechtstreeks naar de " alternatieve therapeut " wil stappen, dit mag doen mits uitdrukkelijke en schriftelijke weigering om zich via de klassieke geneeskunde te laten behandelen.